Меню KDT
Для того чтобы сменить домен на .edu.kz прежде необходимо заполнить заявку на сайте otanbilim.kz/requestsedu
Уважаемые школы!!! мы набираем группы для бесплатного обучения по теме "Возможности вашего сайта". Заявки принимаются через службу технической поддержки (тикет)

Мемлекеттік рәміздері

Мектеп формасы


Опрос

Ауа-райы

Статистика

  • Осы айда 1522
  • Осы аптада 257
  • Кеше 11
  • Бүгін 6
  • Онлайн 0
Ақан Құрманов атындағы №17 мектеп-гимназиясының ресми сайтына қош келдіңіздер!

 

Оқу жылы 1-қыркүйектен бастап басталатынына қарамастан, баланы мектебі бойынша анықтау шарасын алдын-ала ойластырған жөн. Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін білім беру ұйымдарының бірінші сыныптарына алты жасқа толған балалар және  ағымдағы күнтізбелік жылы алты жасқа толатын балалар қабылданады, яғни қыркүйек-желтоқсан айларында туған балалар бірінші сыныпқа бара алады, себебі күнтізбелік жылдың соңына дейін олар толық алты жасқа толады және мектепке қабылдануға құқығы бар.

 

Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру бағдарламасын жүзеге асырушы білім беру мекемелеріне қабылдау Үлгілік ережелерге сәйкес, бірінші сыныпқа қабылданушы балалардың ата-аналары немесе заңды өкілдерінен өтінішті қабылдау ағымдағы жылдың 1-ші сәуір мен 30-шы маусым аралығында жүзеге асырылады.

 

Сондай-ақ, Типтік ережелерге сәйкес, білім алушылардың даярлық деңгейі және даму дәрежесі бойынша сыныптарды толықтыруға жол берілмейді, ал бір сыныптағы оқушылар саны 25-тен астам болуы тиіс емес.

 

Баланың ата-аналасы немесе өзге де заңды өкілдері оқыту үшін кез-келген білім беру ұйымдарын таңдауға құқығы бар (бос орын болған жағдайда).

 

Бастауыш білім беру ұйымдары дайындық деңгейіне қарамастан білім беру ұйымдарының қызмет көрсету аумағында тұратын, барлық балалардың қолжетімділігін қамтамасыз ете отырып, барлық жеті жастағы балалардың және ағымдағы күнтізбелік жылы алты жасқа толатын балалардың бірінші сыныпқа қабылдануын қамтамасыз етеді.

 

Балаларды бірінші сыныпқа алу үшін қажетті құжаттар келесідей:

 

  • Ата-аналарынан өтініш (немесе оларды алмастыратын тұлғалардан);
  • Баланың туу туралы куәлігінің көшірмесі;
  • Денсаулығы туралы анықтамасы (медициналық паспорт);
  • 3 см-де 4 см 2 фотосурет.

 

Балаларды бірінші сыныпқа қабылдау кезінде оқу орнының басшылығы түсушілер мен олардың ата-аналарын қабылдау ережелерімен, жарғы мен оқу үрдісін реттеуші өзге де құжаттармен таныстыруы қажет.

 

Бірінші сыныпқа қабылдау кезінде (мамандандырылған білім беру ұйымдарынан, гимназиялар мен лицейлерден басқа) емтихан, тестілеу, сынақтар, байқау жүргізілмейді. Мектепке дейінгі мекемелерге бармаған және мектеп алды дайындықтан өтпеген балалар үшін, оқу жылының басына дейін дайындық курстары ұйымдастырылады. Мектеп алды дайындық міндетті түрде. Оны бірінші сыныпқа баратын барлық балалар қамтуы тиіс. Бұл мектеп алды сынып, балабақшадағы дайындық сабақтары немесе қысқа мерзімдік курстар болуы мүмкін.

 

Мекенжайын ескерместен балаларды байқау арқылы таңдау, жоғарғы дәрежелі үлгідегі мектептерде – гимназиялар мен лицейлерде қарастырылған. Мұндай іріктеуде бала ережеге сәйкес, бала өзінің оқу үрдісіне деген дайындығын анықтауға мүмкіндік беретін әңгімелесуден өтеді. Әңгімелесу бастауыш сыныптарының мұғалімдері, психолог және әлеуметтік педагогтан тұратын комиссиямен жүргізіледі.





Балалар мен жасөспірімдер тамағы.

Дұрыс дайындалған тамақтың балалар мен жасөспірімдердін денесі мен ақылының бірқалыпты дамуы үшін мәні зор. Тамақтың жетіспеуі балалардың бойының өсуі мен дамуын кешеуілдетіп, организмнің әр түрлі ауруларға қарсыласуын төмендетеді, ал артық тамақтанузат алмасу процесін бұзып, астың қорытылуына зиянын тигізеді. Тиімді тамақтану балалар мен жасөспірімдердің жасына қарай организмнің негізгі нәрлі заттарды қажетсінуін және олардың ара қатынасын ескере отырып ұйымдастырылуы қажет. Нәресте кезіндегі сәби балалардың (1 жастан 3 жасқа дейін) тамағында белокқа бай сүт және сүт өнімдері, ет, жұмыртқа болуы тиіс. Ясли жасындағы балалардың күн тәуліктік рационында кем дегенде 600—800 мл сүт, ал мектеп жасындағы балалардың рационында 400—500 мл сүт болуы тиіс. Сәби балалардың майды қажетсінуін өсімдіктерден алынатын (күнбағыс, жүгері майы) маймен қамтамасыз ету керек, өйткені оларды организм жақсы сіңіре алады. Өсімдік майын көкөніс пюресі мен салатқа қосып беру керек. Балалардың тамағына жидек, жемістердегі және олардың өңделген өнімдеріндегі организмге тез сіңетін углеводтардың болуының мәні зор. Сәби балалар мен ересек балалардың тамағындағы белоктар, майлар мен углеводтардың анағұрлым қолайлы ара қатынасы сәбилер үшін 1:1:3, ересектерге 1:1:4 болуы тиіс. Мұндай ара қатынастан едәуір ауытқу тамаққа жетерліктей мөлшерде нәрлі заттар мен витаминдердің енгізілуіне қарамастан денсаулыққа зиянын тигізуі мүмкін. Мысалы, тамақта әсіресе мал майының көп болуы баланың организміндегі зат алмасудың, ас қорытуының бұзылуына әкеп соғып, салмағын ауырлатады. Углеводтардың артық болуы да зат алмасуын бұзып, семіртеді, ал тәттіні мөлшерден артық пайдалану балалар мен жасөспірімдерде диабет ауруының өрістеуіне әкеліп соғады. Балалар мен жасөспірімдердің тамағы әр түрлі болуы тиіс, ал біркелкі тамақ балалардың тәбетін нашарлатады. Майлы етті тек мектеп жасындағы ересек балаларға (14—17 жастағы) беруге рұқсат етіледі. Шала қуырылған немесе ысталған сүр етті бала организмі нашар сіңіреді және оған уланып қалу не ішек құрты жұғуы мүмкін. Сондықтан оларды балаға бермеген дұрыс. Сондай-ақ тұзы көп немесе бұрыш, қыша, сілті көп қосылған ет және балық тағамдары 8—10 жастағы балалардың тамақтану рационынан алынып тасталуы керек. Алкоголь ішімдіктердің барлық түрі (сыра, үй наливкасы, тұнбасы) балалар мен жасөспірімдердің организміне зиянды әсерін тигізеді. Ащы кофе, какао, шай ішсе, сондай-ақ шоколадты көп жесе, әсіресе, 3 жасқа дейінгі балаллардың нервісі қозады. Балалар мен жасөспірімдер төрт мезгіл, оның өзінде төмендегідей мөлшерде тамақтануға тиіс: таңертеңгі ас—30%, түскі тамақ—40—45%, түстік—10%, кешкі тамақ—15—20%. Егер бала яслиге, балалар бақшасына немесе басқадай балалар мекемесіне барып төрт мезгіл тамақ ішетін болса, онда үйде қосымша тамақ берудің қажеті жоқ. Ал бала барып жүретін балалар мекемесі тамақты екі немесе үш рет беретін болса, үйден қосымша тамақтандыру керек. Соңғы тамақ ұйықтардан 1,5-2 сағат бұрын ішілуі тиіс.

 

ДҰРЫСТАМАҚТАНУДЫҢ маңызызор

Адамөмірбойыпсихологиялықкө­мек­кезәру.

Қазақта «Баланың бас ұстазы – ата-анасы» деген сөз бар. Ата-ана бала­ла­рының оқу үлгеріміне күнделікті назар ау­дарып, қадағалап отыруы керек. Өкінішке орай, кейбір ата-ана бұған жеткілікті мән бер­мейді.

Жалпы, бала психологиясына бел­гілі психикалық ауыр әсерлердің түр­лерін атап өтсек: біріншіден, баланың жі­ге­рін жасытатын үкімді сөздер айтпау (мысалы, «Сен ойнай білмейсің», «сен дұ­рыс сөйлей алмайсың», т.б). Осыдан кейін, баланың тауы шағылып, талабы қайтып қалатындығы анық. Тіпті, оған бұдан былай ойнаудың да, сөйлеудің де қиындай беретіндігі мәлім. Ал керісінше, баланы үнемі көтермелей жетелеп тәр­биелеудің психикалық мәні зор. Екіншіден, баланың істеген әрекеттеріне теріс те зілді баға берумен қоса, оның жеке басы­ның намысына тиетін сөздер айтпау. Мә­селен, «сен ойнай білмейтініңмен қоса, мақтаншақсың, өтірік мақтанасың», т.б. деген сөздер баланың бүкіл жан-дү­ние­сін ауыр жаралайды. Сондықтан да, балалардың іс-әрекеттерін дұрыс ба­ғаламау, төмендетіп бағалау, оның қалыптасу қабілетін тұ­тылдырумен қо­са, ұстамдылығы мен парасатына да қаяу түсіреді. Мұн­дай әрекеттер ба­ла­ның өміршең тал­пыныстарын бірден тоқ­татып, тіпті, тір­шіліктен де жиренері хақ. Сөйтіп, оның ал­дындағы армандарын да, сенімдерін де жоғалта бастайды. Үшін­шіден, басқа бір баламен салыстырмау керек. Мұндай әрекеттер арқылы, баланың бойына қызғанушылық пен өзімшілдікті қалай сі­ңір­гендігіңізді байқамай да қаласыз. Мі­не, тәрбиедегі психологиялық әдістерді білмеудің салдары осындай аса қиын жай­сыздықтарға әкеп соғады екен.

Ата-ананың мейірімді де, төзімді тәр­биесінің арқасында баланың көңіл-күйі мен түйсік-сезімдерінің қанағаттануы ға­на жүзеге аспайды, сонымен қоса, оның интеллектісінің де еркін дамуына мүмкіндіктер туады.

Бала миының жақсы жұмыс істеуі, ой-қабілетінің дұрыс жетілуі оның қалай та­мақтанатындығына тікелей байланысты. Мидың жақсы жұмыс жасауына әсер ету үшін тағамның түрлері мен құрамы ма­ңызды роль атқарады.

Егер де балаңыз озат оқушы болсын де­сеңіз төмендегі ұсыныстарға назар ау­дарыңыз.

     Қырыққабат, саумалдық (шпинат) және қызылша. Бұл көкөністер ағзадағы зиянды, улы заттармен күресіп, әл­сіреуден, түрлі дерттерден сақтайды. Сау­малдық жүйке жүйесін қалыпқа келтіреді.

     Балық және теңіз өнімдері. Ба­лықтың құрамы фосфорға, омега-3 қыш­қылына бай екені көпшілікке белгілі. Міне, осы екеуі мидың жұмысына жауап беретін және өте қажетті минералдар болып та­былады. Әсіресе, тунец, лосось, иваси, май­шабақ (кильки) балықтарын атауға бо­лады.

Сұлыдан жасалған ботқа. Жас ағзаға күш-қуат беріп, Е,В дәрумендерімен, ка­лий, мырыш элементтерімен толықтырып отырады. Интелектуальдық белсенділігін де арттырады. Сұлы ұнынан құймақ, күл­ше де пісіруге болады.

Жаңғақ. Шығыс данышпандары жаң­ғақты «ақылды өнім» деп атаған. Өйткені, жаңғақтың қай түрі де ең алдымен ми қызметін жақсартып, оны қажетті ми­нералдармен «азықтандырады». Бас-ми қызметіне қатысатын қан тамырлары үшін грек жаңғағының құрамындағы заттардың зәрулігі ерекше. Ұмытшақтықтың алдын ала­тын да бірден-бір жидек осы грек жаңғағы екен. Жаңғақ дәнінде калий, каль­ций, магний, фосфор, темір, тағы басқа химиялық элементтер өте көп. Басқа да жаңғақтар бала ағзасына өте пайдалы.

Бал мен қара шоколад. Бұл екеуі де ми мен жүйке жүйесінің жұмысына пай­далы. Жидектер. Қан та­мырларын тазалап, қан құрамындағы хо­лес­теринді қуатын өнім – жидектер. Егер ағзада қан ай­налымы жақсы болса, онда ми­ға да қанмен бірге оттегі қа­жетті мөл­шерде ба­рады деген сөз. Барлық жидектер есту, көру, есте сақтау мүшелерін жақсартып, оларды түрлі сырқаттардан сақтайды. Мектеп жасындағы бала үшін пайдасы өте зор. Жидекті үнемі пайдаланған жағдайда баланың әдеттегіден көңілді әрі сергек жүргендігі байқала бастайды. Оқуға деген құлшыныстары арта түседі.

Есте сақтау қабілетін жақсарту үшін:

СӘБІЗ мидың зат алмасуын жақсарту арқылы, кез келген нәрсені жаттаған кезде жақсы көмектеседі. Жатар алдында бір тәрелке ұнтақталған, маймен араластырған сәбіз жеу керек.

МАЙЛЫ БАЛЫҚТЫҢ құра­мын­да, жүйке жұмысының дұрыс жұмыс жа­сауына керекті омега-3 бар, сонымен қатар, балықта йод бар.

АСҚАБАҚ ШЕМІШКЕЛЕРІНІҢ құра­мында мырыш бар, ол мидың ойлау жыл­дамдығын ұлғайтады, есте сақтау қабілетін жақсартады.

Зейінді жақсарту үшін:

ПИЯЗ мидың мөлшерден тыс, психикалық шаршаған кезінде кө­мектеседі. Қанды сұйықтандырады, миды оттегімен қамтамасыз етеді. Мөлшері, күнде 1 пияздың жартысынан кем емес.

ҚАРА ЖҮЗІМ– допамин гормо­нының деңгейін көтереді, бұл есте сақ­тау қабілетін жақсартып, ми жұмысын ынталандырады. Таңертең 1 стақан шы­рын, ал кешке жүзімнің 1 талын жесе әр түрлі ми қатырғыш сөзжұмбақтарды оңай шешуге көмектеседі.

МЕЙІЗ– құрамында бордың қо­сын­дысы бар, бұл есте сақтау қабілетті арттырады.

ГРЕК ЖАҢҒАҒЫ – құрамында ле­цитин бар, бұл мидың жұмысын жақ­сартып, есте сақтау қабілетін бел­сендіреді. Күніне бес жаңғақ жеу керек, бұл С дәруменінің тәуліктік нормасы.

Баланың оқу үлгерімі төмендесе, ми жұмысын арттыратын азықтарды пай­даланған жөн. Балаңыздың тамақ құ­рамы оның күнделігіндегі бағаларға әсер ететінін есте ұстаңыздар, оқырман! Ұсы­нылған кеңестерді ұстанымыңызға айналдырсаңыз екі-үш ай көлемінде өз нәтижесін берері сөзсіз.

 

Витаминдер (Дәрумендер) — денсаулықтірегі.

Кейінгікездеәлемдікғылымитерминдердібұзатынадамдаркөбейіпкетті. Оларвитаминдідәрумендердепатаукерекдептүсіндіреді. Бұлдұрысемес.
Витаминдердепхимиялықтабиғатыәртүрліорганикалықзаттардыайтады. Витаминлатынша vіtаөмір, тіршілік; vitman – тіршілікаминідегенмағынаныбілдіреді. Олартағамдықзаттарменорганизмгетүсіп, заталмасуға, организмніңөсіп-өнуінеәсерінтигізеді. Организмніңқорғаныштыққабілетінарттырудавитаминдердіңатқаратынміндетіөтезор. Егертамақ-танудұрысжолғақойылмаса, яғникүнделіктіпайдаланатынтағамдарымыздаорганизмдергеқажеттівитаминдермөлшеріжеткіліксізболса, ондаорганизмәлсіреп, оләртүрліауруларғашалдығады, оныңөсіп-өнуіменжетілуінашарлайды. Витаминдер, солсияқты, жоғарыдәрежеліөсімдіктерменмикро-организмдердіңқалыптыөсуімендамуыүшінқажеттізаттар. Организмгетағамдарарқылыкеліптүсетінбелоктардың, майлардың, углеводтардыңжәнеминералдықтұздардыңалмасуынжылдамдататынжәнсреттейтіндевитаминдер. Соңғыкездевитаминдердіклассификациялапүлкен 4 топқабөледі:

1)алифатикалық витаминдер қатары (аскорбин қышқылы);
2) алицикдды витаминдер қатары;

3) ароматикалық витаминдер қатары;

4) Гетероциклды витаминдер қатары. Осылардыңішіндетабиғатпенкүнделіктітіршіліктекеңінентаралып, жиікездесетін, әріөміріміздекөппайдаланылатын, суменмайлардаеритінвитаминдергетоқталудыжөнкөрдік.

Суда еритін витаминдерге: тиамин, рибофлавин, панготен қышқылы, никотин қышқылы, пиридоксин, кобаламин, никотинамид, аскорбин қышқылы, биотин, инозит, холин, рутин, фолий қышқылы, парааминобензой қышқылы және т.б. (В1, В2, В3, В5, Вб, В12 В5, РР, С, Н, Р және т.б.) енеді.

Майда еритін витаминдерге: ретинол, кальциферол, токоферол, филлохинон, убихинон, алмастырылмайтын май қышқылдары (А, Д, Е,К) және т.б. кіреді.
Қазіргі
кезде 30-данастамвитаминдертүрлеріашылды. Судаеритінвитаминдерферменттердіңпростетикалықтоптарыныңқұрамынакіреді, сөйтіп, оларферменттердіңактивтілігінжоғары-латады. Керісіншедеәсеретеді. Судажақсыеритінвитаминдертүріөтекөп. Бұлвитаминдердіңадаморганизмінеқабылданумөлшерідетүрлішсболады.
Алвитаминдердікөпмөлшердепайдаланугипервитаминозқұбылысыныңтууынаәкеледі. Тамақазықтарында, дәрі-дәрмектікөсімдіктерменбасқадазаттардыңқұрамындакездесетінвита-миндердітүрлітүстісапалықреакцияларкөмегіменашуғаболады.

Суда еритін витаминдер.

Гиамин (В] витамині, аневрин). ТамаққұрамындатиаминнемесеВ1 витаминіжоқболса, бери-беринемесеполиневритдегенауруғашалдығады. Полиневриткезінденервжүйелеріқабынады, жүректіңқызметібұзылады, асқазан-ішсктрактасыныңқызметібүлінеді, асқорытусөлініңсекрециясытөмендсйді, судыңалмасуыбұзылады, ісікпайдаболабастайды.

Азия және оңтүстік Америка материктерінде тұратын халық-тардың арасында «бери-бери» ауруы ерте заманнан-ақ кең етек алып келгені белгілі. Бұлнервжүйесініңауруы, әсіресеЖапония, ШығысАзия, Филлппинаралдары, ОңтүстікАмерикасияқтыкүрішдақылыкөппайдаланатынеддердежиітараған. Европаелдерінде «бери-бери» ауруы, керісіншеөтесиреккездеседі. Мұныңсебебі, ондағытұратынхалықтардыңнегізгітағамыкүрішемес, оларқаранан, әртүрлітағамдарменовощтаржиіпайдаланады. ГолландғалымыЭйхман 1890—1897 жылдарыЯвааралындажүргізілгензертгеулерікезіндемынаныбайқады: адамныңжегеніненқалғантазакүрішберілгентауықтарда «бери-бери» ауруларыныңбелгілеріпайдаболған. Ал, әртүрліқалдықтарыберілгентауықтарбұлаурумснауырмаған. Осыбайқауларғасүйенеотырыпжүргізілгензерттеулердіңнәтижесінде XX ғасырдыңбасында «бери-бери» ауруыныңнегізгісебебікүріштіңкебігіндекөпкездесетінВ) витаминінің (тиаминнің) жетіспеушілігіненекеніанықталған.
ОрганизмдеВ1 витаминініңжетімсіздігіненнервтердіңжарақат-тануыныңмәнібұлвитаминфосфорқышқылымснқосылыптиамин-пирофосфатдегензаттүзеді. Тиамин (В1 витамині) тиамин-пирофосфатдекарбоксилазадегенферменттіңқұрамынакіреді. Бұлферментзаттаралмасуынапайдаболатынорганизмдезияндыпирожүзімқышқылыыдыратуғакерек. ДенедеВ1 витаминіжетіспегендеферментазаядыда, қандапирожүзімқышқылыкөбейіпкетеді, ақырындаолнервжүйесінезақымкелтіріп, адамдыауруғашалдықтырады. Тиаминашытқы, сәбіз, сүт, бауырқұрамындакөпкездеседі. Бұлтағамдардатиаминтаза, неқосындытиаминпирофосфатжәнекарбоксилазатүріндекездеседі. В1 витаминініңтазакристалдыпрепараты 1926 жылыкүрішкебегіненбөлініпалынды.
    
В1 витаминізаталмасуға, әсіресеуглеводтардыңорганизмдегітүрліхимиялықөзгертупроцестсрінеөтеқажет. Өйткеніолосыпроцестергеқатысыбарферменттерқұрамынакіреді. В1 витаминніңорганизмніңтүрлізияндыәсерлергеқарсыкүресуқабілетінарттырудамәнізор. Күнделіктітағамдабұлвитаминжеткіліксізболса, нервжүйесізақымданады. Сөйтіп, полиневрит, яғнинервжүйелерініңауруыпайдаболады. Жоғарыдаайтылған «бери-бери» ауруыныңнегізгісебебідеосында.

«Бери-бери» ауруымен аурғанда адамның жүру қабілеті на-шарлап, кібіртіктеп жүреді, организмнің жалпы әсліреуі байқалады. Тамаққатәбетітартпайды, салмақкемиді. Аяқ-қолдыңшаншыпнемесесыздапауруыпайдаболады, солауырғанжерлердіңсезінуқабілетінашарлайды. Бұлшықеттертаратылып, солыпқалады. Жүрекқысылып, тамырыжиісоғатынболады. Тиаминніңорганизмдежетіспеуініңнегізгісебептерініңбіріоныңтағамқұрамындаазболуы. Жоғарыдакөрсетілгендей, В1 витаминіқауызынантазаланбағанкүріште, ірітартылғанұнда, тағыбасқаөсімдіктағамдарындакездеседі. Сүтте, жұмыртқаныңсарыуызында, бауырда, бүйректе, еттекөпболады. Организмтәулігінеортаесеппен 2—3 миллиграммтиаминдікерекетеді.
В1 витаминініңкейбіртағамқұрамындағымөлшері
/100
гтагамда, мг/

Тағам түрлері В1 витамині

Сыра ашытқысы 5,0

Нан ашытқысы 2,0

Бұршак 0,7

Сұлы жармасы 0,6

Қарақұмықжармасы 0,5


Сиыреті 1,1.


Өмірбаева
Рәмзия Фаатовна

Директор блогы


Мансурова
Самал Мукашевна

Психологқа сұрақ

МЕКТЕП ЭМБЛЕМАСЫ!

Байланыс

Қабылдау бөлмесі: 50-17-25
Директор кабинеті: 50-17-26
Есепші: 50-17-29
Вахта: 50-17-28
e-mail: sh_17@mail.ru

Мекен-жайы

Қазақстан Республикасы Астана қ., Қабанбай-батыр данғылы 9/1

Іздеу


Разработчик ТОО "BenchMark Consulting". © Все права защищены. 2015 - 2016 год